Ábyrg spilamennska: leiðarvísir fyrir íslenska spilara
Fjárhættuspil eiga að vera afþreying — ekki leið til að afla tekna. Á þessari síðu finnur þú hvert þú getur leitað eftir hjálp á Íslandi, hvernig þú þekkir hættumerkin og hvaða verkfæri þú getur notað til að halda stjórninni. Síðan mælir ekki með neinu spilavíti og á henni eru engir tenglar á spilavíti.
⚠️ Fjárhættuspil eru eingöngu fyrir fullorðna, 18 ára og eldri.
Hjálp og stuðningur á Íslandi
Ef þú leitar hjálpar fyrir þig eða einhvern nákominn, byrjaðu hér. Spilafíkn er viðurkennd fíkn en ekki veikleiki, og á Íslandi er hjálp í boði án endurgjalds og í trúnaði.
Hvert get ég leitað?
- SÁÁ — meðferð við spilafíkn. Viðtöl, meðferð og stuðningshópar fyrir fólk með spilavanda. Meðferðin er opin öllum og gjaldfrjáls. Göngudeild SÁÁ, Von, Efstaleiti 7, sími 530-7600, netfang spilavandi@saa.is. Nánar á vef SÁÁ.
- Hjálparsíminn 1717 og netspjall Rauða krossins. Opið allan sólarhringinn, alla daga ársins, ókeypis og í nafnleynd. Ekkert vandamál er of lítið. Frá útlöndum er hægt að hringja gjaldfrjálst í +354 580 1710. Nánar hjá Rauða krossinum.
- GA-samtökin (Gamblers Anonymous). Sjálfshjálparhópar eftir 12 spora kerfinu, þar sem fólk deilir reynslu sinni til að ná bata frá spilafíkn. Sími 698 3888. gasamtokin.is.
- SÁS — Samtök áhugafólks um spilafíkn. Upplýsingar og ráðgjöf fyrir spilara og aðstandendur. spilavandi.is.
Fyrir aðstandendur
Spilavandi snertir alla fjölskylduna. Gam-Anon eru stuðningshópar fyrir aðstandendur spilafíkla, og bæði SÁÁ og Hjálparsíminn 1717 taka við aðstandendum. Það er ekki nauðsynlegt að sá sem spilar leiti sér hjálpar fyrst.
Grundvallarreglur ábyrgrar spilamennsku
Afþreying, ekki tekjulind
Spilavíti eru hönnuð þannig að til lengri tíma vinnur húsið. Líttu á peninginn sem þú leggur undir sem verð fyrir afþreyingu — eins og bíómiða — en ekki sem fjárfestingu sem á að skila sér til baka.
Settu þér mörk áður en þú byrjar
- Ákveddu upphæðina áður en þú byrjar að spila, aldrei á meðan.
- Spilaðu aðeins fyrir peninga sem þú hefur efni á að tapa að fullu.
- Haltu fjárhættuspilum aðskildum frá peningum fyrir leigu, reikninga, mat eða skuldir.
- Eltu aldrei tap — það er öruggasta leiðin til að breyta litlu tapi í stórt.
Hættumerki sem vert er að taka alvarlega
- Þú spilar lengur eða fyrir meira en þú ætlaðir, aftur og aftur.
- Þú færð lánaða peninga, selur hluti eða færir fé á milli til að geta haldið áfram.
- Þú felur fyrir þínum nánustu hversu mikið þú spilar.
- Þú verður eirðarlaus eða pirraður þegar þú reynir að draga úr spilamennskunni.
- Þú spilar til að flýja streitu, einmanaleika eða vanlíðan frekar en þér til skemmtunar.
Eitt þessara merkja eitt og sér er ekki greining. Ef nokkur þeirra fara saman yfir lengri tíma er það mynstur sem vert er að bregðast við snemma — það er mun auðveldara að hætta á þessu stigi en síðar.
Verkfæri sem þú getur notað strax
Leyfisskyld spilavíti bjóða yfirleitt eftirfarandi verkfæri á reikningnum sjálfum. Þú þarft ekki að útskýra fyrir neinum hvers vegna þú notar þau.
- Innborgunarmörk — hámark á dag, viku eða mánuð. Hækkun tekur yfirleitt gildi seinna; lækkun oftast strax.
- Tap- og veðmálamörk — hámark á því sem þú getur tapað eða lagt undir, óháð innborgunum.
- Tímaáminningar — klukka sem truflar spilunina og minnir þig á hversu lengi þú hefur spilað.
- Hlé — stutt lokun, yfirleitt frá einum sólarhring upp í nokkrar vikur.
- Sjálfsútilokun — lokun til lengri tíma. Á meðan á henni stendur á spilavítið hvorki að opna reikninginn aftur né senda þér markaðsefni.
Ef spilavíti felur þessi verkfæri, lætur þig fara í gegnum þjónustuver til að nota þau eða þrýstir á þig að hætta við, þá segir það mikið um spilavítið.
Lagaleg staða og vernd á Íslandi
Ísland gefur ekki út leyfi fyrir spilavíti á netinu. Innlend happdrætti og spilakassar eru rekin af aðilum með sérstaka heimild samkvæmt lögum, en spilavíti á netinu sem taka á móti íslenskum spilurum starfa á erlendum leyfum. Það þýðir að íslensk stjórnvöld hafa ekki eftirlit með þeim: ef upp kemur ágreiningur er það erlendi eftirlitsaðilinn sem gaf út leyfið sem tekur við kvörtun. Þess vegna skipta verkfærin á reikningnum sjálfum svo miklu máli. Nánar um lagalega stöðuna á forsíðunni.
Vernd barna og ungmenna
Spilavíti á netinu krefjast yfirleitt auðkenningar — skilríkja og stundum staðfestingar á heimilisfangi — áður en fyrsta útborgun er afgreidd, meðal annars til að koma í veg fyrir að ólögráða spili. Foreldrar geta gert meira:
- Vistaðu ekki kortaupplýsingar í vafra eða tækjum sem börn nota.
- Notaðu foreldrastillingar og síur á tækjum barna.
- Ræddu opinskátt um fjárhættuspil — líka um leiki og öpp með „loot boxes“ og sýndarmyntum.
Persónuvernd við spilamennsku á netinu
Skráðu þig aðeins hjá spilavíti sem birtir hver rekur það, og sendu skilríki eingöngu í gegnum auðkenningarferlið á reikningnum — aldrei í tölvupósti eða spjalli að beiðni aðila sem þú hefur ekki staðfest. Notaðu sterkt lykilorð sem þú notar hvergi annars staðar.
Hagnýt ráð fyrir örugga spilun
- Settu fjárhagsáætlun og haltu þig við hana. Þegar upphæðin er búin er spilatíminn búinn.
- Spilaðu aldrei undir áhrifum áfengis eða í miklu álagi. Dómgreindin er þá lakari og mörkin gleymast.
- Skoðaðu spilasöguna reglulega. Flest spilavíti sýna innborganir og töp á reikningnum; tölurnar segja meira en tilfinningin.
- Taktu hlé. Stattu upp reglulega og gerðu eitthvað annað.
Algengar spurningar um ábyrga spilamennsku
Er hjálp við spilafíkn ókeypis á Íslandi?
Já. Meðferð SÁÁ við spilafíkn er gjaldfrjáls, og Hjálparsíminn 1717 er ókeypis og opinn allan sólarhringinn.
Get ég lokað á sjálfan mig hjá spilavíti?
Já. Leyfisskyld spilavíti bjóða yfirleitt sjálfsútilokun á reikningnum. Á meðan hún er virk á spilavítið ekki að opna reikninginn aftur.
Hvað geri ég ef spilavíti neitar að loka reikningnum?
Sendu beiðnina skriflega til þjónustuversins og geymdu afrit. Ef það dugar ekki getur þú kvartað til eftirlitsaðilans sem gaf út leyfi spilavítisins.
Ég hef áhyggjur af einhverjum nákomnum. Hvað get ég gert?
Þú getur leitað stuðnings sjálf/ur — hjá Gam-Anon, SÁÁ eða Hjálparsímanum 1717 — án þess að viðkomandi þurfi að leita sér hjálpar fyrst.

